opg Pljuvačka je dragocjena tečnost, čijeg su značaja uglavnom svjesni samo stomatolozi i pacijenti koji imaju poremećaje lučenja, količine i kvaliteta pljuvačke. Zato ćemo ovaj tekst posvetiti zanimljivostima o pljuvačci i njenim važnim funkcijama za cjelokupno zdravlje.

Proizvode ju pljuvačne žlijezde – šest velikih, smještenih u obrazima i na podu usta, te mnoštvo malih pljuvačnih žlijezda u oralnim sluznicama. Dnevno se izluči oko 0,75-1,5 l pljuvačke! Sastav joj čini uglavnom voda (99,4%), a osim vode, sadrži još i elektrolite, sluz, enzime, hormone, bakterije, deskvamirane epitelne ćelije, ostatke hrane itd. Postoje dvije vrste pljuvačke: stimulirana i nestimulirana. Stimulirana se proizvodi u funkciji, kad žvačemo, dok se nestimulirana proizvodi u mirovanju, čak i dok spavamo u manjim količinama!

Evo i nekoliko najvažnijih uloga pljuvačke:

  1. Omogućava lako i bezbolno gutanje jer je sluzava i veže se za zalogaj hrane u ustima

  2. Otapa molekule hrane i tako omogućava da one podraže okusne receptore na jeziku, tj. omogućava osjet okusa Razlaže ostatke hrane i otplavljuje ih, te tako doprinosi oralnoj higijeni

  3. Sadrži enzime koji omogućavaju zarastanje rana na oralnim sluznicama

  4. Sadrži enzime koji djeluju antibakterijski, antivirusno i antimikotski, te tako spječava rast mikroorganizama

  5. Učestvuje u početnim fazama probave jer sadrži enzim alfa amilazu, koji razlaže složene šećere na proste Pljuvačni puferi (bikarbonatni, fosfatni i proteinski puferi) podižu i održavaju pH vrijednost neutralnom, oko 6-7,5

  6. Pljuvačka je rezervoar kalcija i fluorida, koji se konstantno ugrađuju u caklinu i remineraliziraju je

  7. Doprinosi retenciji totalnih proteza

Posebno je zanimljivo to što se trenutno puno istražuje na upotrebi pljuvačke u dijagnostičke svrhe. Zbog svog sadržaja proteina i hormona, analiza pljuvačke bi se u budućnosti mogla koristiti kao alternativa krvnim analizama u dijagnostici nekih oboljenja!