afte Afte se toliko često javljaju, da gotovo nema osobe koja se nije susrela s ovom bolnom promjenom na oralnim sluznicama. Zbog sklonosti učestaloj ponovnoj pojavi, u literaturi se stručno nazivaju rekurentni aftozni stomatitis. Afte su uglavnom bezazlene, ali nažalost, bole!

Pravi uzrok pojave afti je još uvijek nepoznat, pa se povezuje sa padom imuniteta, nedostatkom vitamina, inflamatornim oboljenjima drugih sluznica probavnih organa, autoimunim oboljenjima, povredama. U posljednje vrijeme se učestala pojava afti povezuje s alergijom na natrij lauril sulftat (SLS). Ovaj deterdžent se nalazi u većini pasti za zube na našem tržištu, ali postoji i nekoliko proizvođača koji su ga izbacili iz sastava.

Ponekad se čini da je afte teško razlikovati od drugih ulceracija koje se javljaju u ustima, kao što su mehaničke povrede četkicom za zube ili bravicama, opekotine od vruće hrane, ugrizi, i rjeđe infekcije, prekanceroze i karcinomi. Ipak, postoje neke specifičnosti u izgledu afti. Afte su uvijek ovalnog ili okruglog oblika, bjeličastog dna, sa crvenim prstenom koji ih oštro ograničava od ostatka sluznice. Specifično je to da se afte ne javljaju na sluznici tvrdog nepca, na gornjoj strani jezika, niti na desnima. Rijetko se javljaju kod pušača!

Zbog izrazite boli, pacijenti otežano uzimaju hranu, otežano održavaju oralnu higijenu i ne podnose stomatološke intervencije, pa se one odgađaju do zarastanja afte.

Male afte, veličine nekoliko milimetara, zarastaju bez ožiljka kroz 7 do 15 dana. Postoje i velike afte, promjera većeg od 1 cm, koje dugo zarastaju i mogu ostaviti ožiljak. Moguća je pojava i većeg broja afti istovremeno, što značajno smanjuje kvalitetu života.

Tretman afti je izazovan, ponekad ni sama ne znam što bih preporučila svojim pacijentima. Terapija se uglavnom svodi na ublažavanje simptoma i ubrzavanje zarastanja. Često se preporučuju preparati na bazi lizozima, hijaluronske kiseline, propolisa, vitaminske kapi. Za kontrolu boli su se najbolje pokazali sprejevi ili pastile sa 5%-tnim sadržajem lidokaina. Ponekad se lokalno koriste i kortikosteriodni preparati, te laserska terapija. Dok afte ne zarastu, preporučljivo je izbjegavati abrazivnu, začinjenu i kiselu hranu, jer dodatno iritira bolne ulceracije. Preporučuje se dobra oralna higijena, suplementacija vitaminima i mineralima, bezglutenska dijeta pacijentima koji boluju od celijakije, te paste za zube bez SLS-a.